Πρόγραμμα τρέχοντος έτους
ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2025 - 2026 :
ΘΕΜΑΤΙΚΗ:
Ημερομηνία: Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026
Ομιλήτρια : Ιωάννα Γκουρτζιούμη Αρχαιολόγος, Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Μουσειακών Σπουδών. Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού
Τίτλος ομιλίας:
«Η «Μεταμόρφωση» του αρχαίου δήμου Συπαληττού: Μια διαδρομή στον χώρο και τον χρόνο»
Περίληψη ομιλίας: Στην περιοχή του σημερινού Δήμου Μεταμόρφωσης Αττικής έχουν εντοπιστεί πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν την ανθρώπινη παρουσία ήδη από την Πρωτοελλαδική περίοδο. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν οικιστικά κατάλοιπα, εργαστηριακές εγκαταστάσεις και σποραδικούς τάφους, φωτίζοντας πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των κατοίκων του αρχαίου αττικού δήμου Συπαληττού. Ιδιαίτερη θέση κατέχει το Αδριάνειο Υδραγωγείο, ένα εντυπωσιακό έργο ρωμαϊκής μηχανικής που διέσχιζε την περιοχή, εξασφαλίζοντας την υδροδότηση της Αθήνας. Η παρουσίαση βασίζεται σε αρχειακό υλικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής και σε επιλεγμένες βιβλιογραφικές πηγές, επιχειρώντας να αναδείξει την ιστορική διαδρομή της Μεταμόρφωσης.
Ομιλητής: Δημήτρης Γλύστρας Νομικός, Δρ Ιστορίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, δημοσιογράφος
Τίτλος ομιλίας : «Κηφισός: Η μεταμόρφωση ενός ποταμού και οι πολλαπλές χρήσεις του στην υπηρεσία της πόλης» Περίληψη ομιλίας: Από την αρχαιότητα ο Κηφισός αποτελούσε σημείο αναφοράς για την οικονομική και κοινωνική ζωή της Αττικής. Καθώς η Αθήνα μεγάλωνε και επεκτεινόταν οι χρήσεις του ποταμού άλλαζαν ώστε να συμβαδίσουν με τις απαιτήσεις της αστικής ανάπτυξης. Ποιες ήταν αυτές οι χρήσεις και πως αλληλοεπέδρασαν με τη φυσική, την αιώνια υπόσταση του ποταμού; Η παρατήρηση της πορείας του Κηφισού στον χρόνο δεν είναι λαβή για μια οικολογική διαμαρτυρία· είναι τρόπος να καταλάβουμε πώς αλλάζει η έννοια της «φύσης» και η ταυτότητα του τοπίου· είναι τρόπος να ξαναδούμε με τι υλικά φτιάχτηκαν οι οικισμοί της Αθήνας και με τι θυσίες μεγεθύνθηκαν.
Ομιλητής: Στέλιος Μουζάκης Πολιτικός Μηχανικός Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, ιστορικός, λαογράφος
Τίτλος ομιλίας :«Εκκλησιαστικά μνημεία της Μεταμόρφωσης (Κουκουβάουνες): 12ος-19ος αιώνας
Περίληψη ομιλίας : Παρουσιάζονται οι παλαιές εκκλησίες που βρίσκονται μέσα στον ευρύτερο χώρο του Δήμου της Μεταμόρφωσης. Αναλύονται οι διάφορες αρχιτεκτονικές λεπτομέρειές τους, ορισμένες παραδόσεις ως και άγνωστα στοιχεία για τις τοιχογραφίες τους και τα χαράγματά τους. 1. Άγιος Θεόδωρος στο νεκροταφείο. Χρονολογία 12ος-16ος αι., αρχιτεκτονική, τοιχογραφίες, χαράγματα, ακιδογραφήματα, αρχιτεκτονικά μέλη. 2. Αγία Άννα στο Χτυπητό. Χρονολογία 16ος-18ος αι., αρχιτεκτονική, τοιχογραφίες επιγραφές, χαράγματα και ακιδογραφήματα. 3. Αγία Παρασκευή στου Παπαχελά. Χρονολόγηση 17ος -19ος αι. αρχιτεκτονική, τοιχογραφίες, επιγραφές, εικονοστάσιο. Τέλος η παλαιά Σωτήρα του Α΄ νεκροταφείου στις Κουκουβάουνες και η Παλαιά Μεταμόρφωση που την αντικατέστησε, και έπαθε ζημιές από το σεισμό, με τις τοιχογραφίες του κινήματος των Ναζαρηνών.
Ημερομηνία: Τετάρτη 6 Μαΐου 2026
Ομιλητής:Στέλιος Μουζάκης,Πολιτικός Μηχανικός Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, ιστορικός, λαογράφος.
Τίτλος ομιλίας : «Η Βόρεια Αττική κατά τους χρόνους από τον 12ον έως τον 16ον αιώνα : ύπαιθρος χώρα – οικισμοί – κοινωνία»
Περίληψη ομιλίας : Παρουσιάζεται η κατάσταση της βυζαντινής αυτοκρατορίας κατά τους χρόνους της πρώτης πτώσης της Κωνσταντινούπολης, ο διαμελισμός της και ειδικότερα η κατάσταση που διαμορφώθηκε στη Βόρεια Αττική, με τη δυτική μεσαιωνική νοοτροπία και τις αρνητικές συνέπειες και για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι εποικισμοί σε περιοχές της Αττικής με ημινομάδες Αρβανίτες από τους Καταλανούς. Η εμφάνιση των Οθωμανών το 1458 και η κατάλυση της Φραγκοκρατίας. Η παρουσία και η αύξηση των πληθυσμών κατά τον 16ο αιώνα και ιδιαίτερα στις Κουκουβάουνες όπου δημιουργήθηκαν προβλήματα χωροταξικά, ιδιοκτησιακά αλλά και οικονομικά. Θα προβληθεί εικονογραφικό υλικό (χάρτες, γκραβούρες, φωτογραφίες).
ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η διάλεξη αναφέρεται στη σχέση μεταξύ ψυχικής κατάστασης και σωματικής υγείας, εστιάζοντας στα ψυχοσωματικά συμπτώματα και το άγχος στην καθημερινή μας ζωή. Εξετάζεται πώς το άγχος και η ψυχική πίεση μπορούν να εκδηλωθούν με σωματικά συμπτώματα και πώς αυτά επηρεάζουν την ποιότητα ζωής. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε βασικούς τρόπους αναγνώρισης και διαχείρισης του άγχους, με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής και σωματικής ευεξίας.
ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Μια εξερεύνηση των θεμελιωδών διασυνδέσεων που ενώνουν τον άνθρωπο με το σύμπαν. Η σειρά των τριών διαλέξεων ξεκινά με τις βιολογικές και πνευματικές διαστάσεις της ανθρώπινης θέσης στο σύμπαν, στη συνέχεια εξετάζει τους φυσικούς μηχανισμούς που διέπουν τη σχέση Ηλίου-Γης μέσω ηλεκτρομαγνητικών αλληλεπιδράσεων, και καταλήγει στις απτές συνέπειες του διαστημικού καιρού για την τεχνολογία και τη βιολογική ζωή. Μεταξύ άλλων θα μιλήσουμε και για το λαμπρό και εντυπωσιακό βόρειο σέλας.
Κάθε διάλεξη θα κλείνει με ένα κουίζ με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών στη διαδικτυακή πλατφόρμα kahoot (θα χρειαστεί να έχετε κινητό με σύνδεση στο διαδίκτυο).
1η Διάλεξη: Ο άνθρωπος και το σύμπαν: βιολογικές και πνευματικές διαστάσεις
2η Διάλεξη: Ηλεκτρομαγνητική σύζευξη Ηλιου-Γης
3η Διάλεξη: Διαστημικός καιρός: τεχνολογικές και βιολογικές επιδράσεις.
ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η διάλεξη εστιάζει στη διασύνδεση των διεθνών σχέσεων με τα πυρηνικά όπλα, εξετάζοντας τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της παγκόσμιας στρατηγικής ισορροπίας και της διεθνούς ασφάλειας. Αναλύονται θεωρητικές προσεγγίσεις της πυρηνικής αποτροπής, οι δυναμικές της πυρηνικής διάδοσης και οι επιπτώσεις τους στη συμπεριφορά των κρατών και στο διεθνές σύστημα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα διεθνή καθεστώτα ελέγχου των εξοπλισμών, στις συμφωνίες μη διάδοσης και στις σύγχρονες προκλήσεις που θέτουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας.
Το Δημοτικό Ελεύθερο Ανοικτό Πανεπιστήμιο του Δήμου Μεταμόρφωσης θα χορηγεί Βεβαίωση Παρακολούθησης για τον κάθε «φοιτητή»-πολίτη, στο τέλος του ακαδημαϊκού έτους (6 Ιουνίου 2026) Το Δημοτικό Ελεύθερο Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΔΕΑΠ) του Δήμου Μεταμόρφωσης θα αποτελέσει μια σημαντική μορφωτική προσφορά στους πολίτες, ώστε μέσα από τον συνδυασμό ελεύθερης επιλογής, πρόσβασης και παροχής ποιοτικού επιπέδου διαλέξεων, να συμβάλλει στη δημιουργία πραγματικής πολιτιστικής, πνευματικής και ποιοτικής ζωής στο Δήμο Μεταμόρφωσης. Από τις διαλέξεις, τις συνομιλίες και τις συχνές ανταλλαγές απόψεων και ιδεών θεωρούμε ότι θα αναδειχτούν σημαντικά θέματα και ζητήματα και οι πολίτες θα μπορέσουν να αναδείξουν τα ενδιαφέροντά τους και να έρθουν σε επαφή με ποικίλα γνωστικά πεδία.
Ο Δήμος Μεταμόρφωσης, στοχεύοντας στη διάχυση της γνώσης σε δημότες κάθε ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου, δίνει, από τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά (2025-2026), πνοή στο Δημοτικό Ελεύθερο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΔΕΑΠ) «Μετα..μορφώνομαι». Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται η δια βίου μάθηση, αφού η ακαδημαϊκή γνώση γίνεται προσιτή για έναν μεγάλο αριθμό κατοίκων της Μεταμόρφωσης.